Nếu cần mẫn ngồi lướt Facebook vài bây giờ, chẳng khó khăn để bạn bắt chạm chán một đoạn video lăng xê có phần nhảm nhí nhưng cực kì bắt tai, làm cho phiên bản thân phải tua đi tua lại phổ thông lần. Đó chính là trào lưu PPAP (Pen-Pineapple-Apple-Pen) - trợ thời dịch: Bút dứa - táo bút.
Đoạn nhạc này sợ hãi đến kỳ lạ, như dancing trong khoảng não người này sang người khác, lan truyền trên khắp các phương tiện truyền thông thị trấn hội với hàng chục triệu lượt xem chỉ sau vài giờ đồng biển. Để rồi sau đó thì... tràn ngập ảnh dè bỉu.
Nhân tố này tương tự xảy ra khi có thứ gì đó được lan truyền trên Internet. Quần chúng đua nhau like, share hay retweet nó mà chẳng cần lý do nào cả. Gần như những thứ đó, gồm cả ảnh, đoạn ghi hình... chúng được gọi là meme.
Năm nào cũng nổi lên vài hiện tượng mạng thị trấn hội, chúng là meme
Nhờ được share đa số lần trên mạng, tấm ảnh chú mèo quạu quọ Grumpy Cat đã được cho là "chiến thắng Internet tuyệt vời nhất" năm 2013.
Grumpy cat - chú mèo với biểu cảm bá đạo vẫn rất viral đến tận ngày bữa nay
Năm 2014, đến lượt các đoạn ghi hình về Ice Bucket Challenge trở thành nổi đình nổi đám, giúp hiệp hội ALS quyên góp đến 100 triệu đô la Mỹ (hơn 2.230 tỉ VND) cho các nạn nhân bận bịu chứng xơ cứng teo cơ một bên.
Còn giả dụ nhìn về xa hơn một tẹo, hãy nghĩ tới Gangnam Style - bài hát cũng được xem là... nhí nhố nhưng lại có thể chạm mốc 1 tỉ lượt xem trên Youtube.
Tất cả những thứ nêu trên, chúng được gọi là meme. Nhưng vấn đề gì khiến cho các meme được lan truyền? Theo các nhà khoa học, nguyên do nằm ở một thuyết giáo đã từng sinh ra trong khoảng rất lâu và... chẳng liên quan gì tới Internet: Thuyết memetics.
Meme xuất hiện dựa trên "gen di truyền"
Meme có hiện giờ có thể nắm bắt là một yếu tố văn hóa hay một hệ thống các hành vi được truyền trong khoảng cá thể này qua cá thể khác, tầm thường là phê chuẩn bắt chước.
Nhưng khái niệm thực thụ về meme lại được nhà sinh học Richard Dawkins đưa ra từ năm 1976, về thuyết memetics.
Richard Dawkins - người đặt ra khái niệm meme
Thuyết giáo được phát biểu như sau: giống như gen là những khối đơn nhất chứa các thông tin di truyền, meme cũng là một khối gần giống, nhưng chứa các tin tức về văn hóa.
Như màu mắt của thân phụ mẹ truyền cho đứa con vậy. Khi người A bắt chước người B, các thông tin văn hóa của người B sẽ truyền sang người A, hay nói cách khác meme của người B đã được người A sao chép.
Theo Dawkins, thông tin văn hóa ở đây chính là những ý tưởng, những câu khẩu hiệu, các giai điệu, đẳng cấp thời trang, cách xây nhà,… hay nôm na là những thông tin tính lan truyền (trong tiếng Anh gọi là viral).
Meme cũng giống như gen, có thể sao chép, lan truyền sang phổ quát thế hệ, và tiến hóa
Thuyết memetics còn đưa ra danh sách rằng: Meme cũng sao in và tiến hóa như gen. Chúng ganh đua nhau để được ta thu nhận và không chịu sự yếu tố khiển của bất kỳ tư nhân nào cả, tức là khách hàng nào cũng có thể sao chép tin tức văn hóa của meme.
Những meme nào càng hữu dụng, càng có phổ quát yêu cầu hay phù hợp sở thích thì càng dễ lan truyền.
Meme bao gồm đa dạng loại
Một trong số đó có meme Internet - chính là đoạn ghi hình, ảnh chế nhạo được lan truyền trên mạng mỗi ngày. Còn lại là meme mang thông tin văn hóa có tính Áp dụng cao, được gọi là meme công nghệ.
Một minh họa điển hình cho meme công nghệ chính là bánh xe nan hoa thời xưa. Một người có ý nghĩ đó về nan hoa làm ra một xe đẩy có gắn bánh xe nan hoa. Người khác nhìn thấy loại xe này sẽ tạo ra hàng triệu chiếc xe khác. Đây được gọi là meme bánh xe nan hoa vì chế độ làm cho loại bánh xe này đã được phổ quát người sao chép lẫn nhau, và vì nó được lan truyền rất hối hả.
Có nhân tố hiện thời, người ta chỉ nhiệt tình đến cái gọi là Internet meme, và sự cạnh tranh của các meme dạng này là rất cao.
Căn do là vì Internet giờ đã quá phổ cập, giúp loài người tiếp xúc phần nhiều luồng tin tức không giống nhau. Qua đó, thông tin nào ít có ích, dông dài, hay nói phương pháp khác là... nhạt, tất nhiên sẽ ít lan tỏa hơn.
Những nhân tố giúp một meme được share phổ biến
Meme xưa và nay cam đoan là khác nhau, vì thực chất nguồn gốc của chúng vốn khác biệt. Tuy nhiên các nhà nghiên cứu cho rằng chúng lại có mối địa chỉ khăng khít với nhau, với các đặc điểm phổ biến như sau.
chậm triển khai là vì nếu như như meme thực thụ có ích, nó sẽ lan truyền rất thuận lợi như trường hợp bánh xe có nan hoa. Ở meme bây giờ, đó là những video mang tính giáo dục, phát minh, phát kiến đột phá...
Những video do Ted-ed - một website giáo dục của Mỹ thi hành luôn đạt độ viral cao
Thứ hai, meme dễ sao chép luôn bổ ích thế hơn. Ko phải vô cớ mà những trào lưu được xem là "nhảm nhí" như PPAP và Gangnam Style làm cho dân cư mạng phát cuồng. Nhạc bắt tai, lời thoại gọn ghẽ, dễ chơi hài hước đã biến chúng trở thành hiện tượng mạng.
Sau cùng, những meme giải đáp các nghi vấn gấp rút thường share rất nhanh. Chả hạn như những bức chụp, đoạn phim về cách thức giảm cân trong 5 phút, hay bí kíp, mẹo vặt giúp cuộc sống dễ thở hơn chẳng hạn. Đó là các meme mang tính "gấp rút".
"Bí kíp để không bị chó cắn" cũng có thể là một meme có tính lan toả mạnh
Đến đây, bạn sẽ mày mò muốn biết cái thuyết giáo dông dài này sử dụng để làm gì? Thực ra, các chuyên gia nghĩ là nếu thuyết memetics được nắm rõ, chúng ta có thể Áp dụng meme một bí quyết chuẩn xác để tăng tính hiệu quả cho lăng xê, truyền bá Marketing hay thậm chí là chuyển di tranh cử.
Ai có sức lan tỏa lớn hơn (theo tính hăng hái), người đó đã nắm 50% chiến thắng.
Nguồn: New Republic
Xem thêm: váy ngủ gợi cảm
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét