Ý tưởnrg của Mỹ ở Hồ Đông bị chọc thủng toang nhì góc?

The New York Times ngày 3/11 có bài bình luận: Thỏa thuận của Philippines với Trung Quốc chọc thủng ý tưởnrg của Hoa Kỳ.

Nhị lỗ thủng ý tưởnrg

Tờ báo bình chọn:

"Trong phổ thông năm qua, Hoa Kỳ và các đồng chí đã phải vật lộn để chống cự tham vọng bành trướng của Trung Quốc trên Biển Đông, ngay cả khi Bắc Kinh liên tiếp bồi lấp các đảo nhân tạo và quân sự hóa.

Nhưng giờ đây Philippines đã bất ngờ đổi mới các tính toán. Việc Manila thuyết phục Bắc Kinh để ngư dân của bản thân tiến công bắt ở bãi cạn Scarborough thiết lập một tiền lệ đáng lo ngại đối với Hoa Kỳ.

Một tàu cá Philippines đi về trong khoảng Scarborough hôm thứ Ba, theo Reuters. Hãng thông tấn Anh ghi nhận từ ngư gia các tàu cá này rằng, họ vẫn chỉ được đánh bắt bên ngoài Scarborough mà không bị hành hung, còn tàu hải cảnh TQuốc vẫn án ngữ cửa vào đàm phá bãi cạn, không cho họ vào bên trong. Ảnh: Reuters.

Kì vọng của Washington dùng liên minh khu vực để bảo kê vị thế của Mỹ là lực lượng ách thống trị ở Thái Bình Dương đang bị ăn hiếp dọa.

Vấn đề gì đã khiến một chiến trận liên hiệp chống yêu sách bành trướng của China trải dài trong khoảng Nhật Bạn dạng tới Malaysia, giờ đây lại trống tan tành một góc Đông Nam, đó là Philippines, và có thể sẽ sớm thêm góc Tây Nam là Malaysia?

Trong cả nhị trường thích hợp, sự oán thù giận chứ chẳng hề sự can thiệp của Mỹ vào các điều không đáp ứng, đó là chiến dịch chống ma túy của tân Tổng thống Philippines và vụ bê bối nguồn vốn được cho là can dự đến Thủ tướng Malaysia, có thể đã góp phần vào sự đổi mới.

Bilahari Kausikan, Đại sứ lưu động và là cố vấn chính sách của Bộ Ngoại giao Singapore bình luận:

"Không khách hàng nào muốn Mỹ phải rời khỏi khu vực, dường sân cho China.

Nhưng China đang sử dụng các đòn bẩy kinh tế, địa điểm địa chính trị và sự thiếu nhiệt tình các điều về quyền loài người để nỗ lực đổi mới cán cân đội ngũ trong khu vực.

Khu vực này là nơi nền chính trị thay đổi bất thường của Hoa Kỳ đang bị đơ."

Ký hợp đồng giữa Trung Quốc và Philippines trở thành rõ ràng hơn trong tuần qua với thông tin Bắc Kinh để ngư gia Philippines hoạt động tấn công bắt ở Scarborough mà không sách nhiễu, bắt nạt dọa lần trước tiên trong 4 năm qua.

Cho tới nay đây vẫn là một ký hợp đồng ngầm, không có văn bản nào, nhưng có vẻ như đang cung cấp những gì cả nhị bên hy vọng, dần dần vượt qua những khó khăn gây tranh biện.

China không trong khoảng bỏ tuyên bố chủ quyền với Scarborough, và Philippines cũng không công nhận tuyên bố này của China. Nhưng mối niềm nở chính của Philippines ở khu vực này là cá, và họ đã chiếm được một sự thỏa hiệp.

Với Trung Quốc, sự thỏa hiệp không chỉ kéo một bằng hữu cần thiết của Mỹ khỏi vòng tay Washington, mà trên thực tiễn còn góp phần lặng lẽ thực thi một phần nội dung Phán quyết Trọng tài 12/7.

Luật sư trưởng đại diện Philippines trong vụ kiện TQuốc (ra Hội đồng Trọng tài theo Phụ lục VII, UNCLOS 1982), Paul S. Reichler kiếm được xét:

"TQuốc đã bất thần quyết định hành động theo cách thức này, trong thực tiễn phù hợp với một góc cạnh của phán quyết. chậm tiến độ là một cốt truyện đáng hoan nghênh."

Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Antony J. Blinken nói rằng, ông đã đọc được thông báo về việc này. ngừng thi côngĐây là một sự phát triển hăng hái, vì nó cho thấy Trung Quốc hành động nhất quán với Phán quyết Trọng tài.

Ngay cả trong trường phù hợp động thái này báo trước một sự mất mát ý tưởnrg tiềm năng, thỏa thuận này vẫn giúp Mỹ làm được chỉ tiêu kiếm tìm lâu nay: dỡ ngòi nổ, giảm căng thẳng ở Hồ Đông.

Đại sứ lưu động Singapore Bilahari Kausikan, ảnh: mothership.sg.

Đại sứ Singapore thì kiếm được xét, ký hợp đồng làm được trong thời điểm ngắn tương tự là ví dụ rõ ràng cho thấy, ông Rodrigo Duterte là hero chính trị sắc sảo.

Quan hệ giữa ông Duterte với TQuốc có thể đi được bao xa, kéo dài bao lâu và có theo kịp các mối doạ dọa của ông Đối Địch Hoa Kỳ hay không, vẫn còn là nghi vấn tạo dựng.

Tuần đến họp Nội các, ông Duterte sẽ nghe thông báo của Bộ Quốc phòng Philippines về việc có nên tiếp tục cho Hoa Kỳ tróc nã cập 5 căn cứ quân sự của nước bản thân mình hay không, trong đó có một căn cứ ở Palawan, gần Scarborough."

Ý tưởnrg của Hoa Kỳ bị chọc thủng, hay Mỹ tự khiến thủng?

Người viết cho rằng, sở dĩ có quan điểm cho là chiến lược của Hoa Kỳ ở Đại dương Đông bị "chọc thủng" như bình luận của The New York Times là vì, ý tưởnrg mang danh chống yêu sách bành trướng của Trung Quốc, nhưng thực tế Mỹ đã khiến cho rất ít để thực hiện nhân tố này.

Điển hình là vụ để TQuốc thong thả chiếm hữu quyền kiểm soát bãi cạn Scarborough từ đồng minh hiệp ước của bản thân mình năm 2012.

Năm 2013 China lại tiếp diễn ào ạt bồi lấp đảo nhân tạo ở Trường Sa (Khánh Hòa, vietnam), cũng là khu vực Philippines và một số nước khác yêu sách. Mỹ cũng chẳng khiến cho được gì hơn.

Khi Philippines khởi kiện TQuốc vận dụng, cắt nghĩa sai UNCLOS 1982 ở Biển Đông và giành thắng lợi với Phán quyết Trọng tài hôm 12/7, cũng chính Hoa Kỳ kiềm chế giễu giận dữ của Philippines và các nước liên quan với TQuốc.

Giờ đây, Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ Antony J. Blinken cũng công nhận, ký hợp đồng tiến công bắt cá ở Scarborough giữa Philippines và Trung Quốc giúp Mỹ giải quyết được tiêu chí xưa nay mà không khiến cho bí quyết nào thực hiện được: toá ngòi nổ xung bỗng nhiên.

Tương tự có thể thấy, đối với giới hoạch định chính sách của Nhà Trắng thì những tình tiết trên Biển Đông đang diễn ra theo đúng kịch phiên bản của họ mới phải.

Cho rằng chiến lược của Mỹ ở Biển Đông bị "chọc thủng hai góc" phải chăng chỉ là phán đoán của người ngoài cuộc?

Cho nên, tình hình Hồ Đông sẽ tiếp tục diễn biến như thế nào cần phải xem thái độ, hành động và chọn kế hoạch tiếp theo của Washington ra sao, hậu bầu cử.

Chứ ko phải theo dõi ông Rodrigo Duterte hay ông Najib Razak. Tất nhiên không thể loại trừ yếu tố quan trọng nhất là TQuốc, Bắc Kinh sẽ làm gì tiếp theo?

Theo tư nhân người viết, Rodrigo Duterte đã tạm bợ khóa nòng súng Bắc Kinh ở Biển Đông, thì kỹ năng tiếp theo rất có thể là điểm bắt đầu của Con đường Tơ lụa trên hồ thế kỷ 21 mà ông Tập Cận Bình vẫn nhắc, sẽ manh nha xuất hiện ở Biển Đông thời gian tới.

Và cần thiết hơn, cách thức tiếp cận của ông Rodrigo Duterte hay Najib Razak sẽ khiến cho TQuốc mất đi cái cớ khiêu hấn trong vùng đặc quyền kinh tế, thềm đất liền của các nước láng giềng ven Biển Đông.

Chẳng hạn như cho tàu hải cảnh hộ vệ tàu cá công khai xâm phạm, tấn công bắt bất hợp pháp gần bờ hồ các nước này như họ đã làm cho với Malaysia, Indonesia.

Và tương tự là cho dù ngoài miệng vẫn phản đối, nhưng hành động thực tế của Trung Quốc là "ngày một thích hợp" với Phán quyết Trọng tài. Có nhẽ đây là cách thức khả dĩ nhất để thực thi phán quyết trong thực tiễn, vô hiệu hóa đường lưỡi bò trong thực tiễn.

Còn Con đường Tơ lụa trên hồ thế kỷ 21, các bên can hệ cần có sự nghiên cứu và chuẩn bị thấu đáo, khiến sao bảo lưu được độc lập, quyền và ích lợi hợp pháp của chính mình không bị tổn hại bằng bất kỳ hình thức "mềm" nào, mà vẫn duy trì được hòa bình, bình ổn và luật pháp quốc tế ở Đại dương Đông. 

Đây thực thụ là một bài toán mới đang đặt ra hiện nay.

Tài liệu tìm hiểu:

http://www.nytimes.com/2016/11/03/world/asia/philippines-duterte-south-china-sea.html?_r=0

http://www.reuters.com/article/us-southchinasea-china-philippines-idUSKBN12X1Z3

Xem thêm: tin tức nhanh nghệ an